NGHỊ ĐỊNH QUY ĐỊNH VỀ PHÂN ĐỊNH THẨM QUYỀN CỦA CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG 02 CẤP TRONG LĨNH VỰC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CỦA BỘ NỘI VỤ

TÓM TẮT NGHỊ ĐỊNH SỐ 129/2025/NĐ-CP VỀ PHÂN ĐỊNH THẨM QUYỀN CỦA CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG 02 CẤP TRONG LĨNH VỰC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC CỦA BỘ NỘI VỤ

Thông tin chung:
Ngày 11/6/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 129/2025/NĐ-CP quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2025 và hết hiệu lực từ ngày 01/3/2027, trừ một số trường hợp được kéo dài hoặc được thay thế bởi văn bản quy phạm pháp luật mới có hiệu lực trước thời điểm này.

1. Nhóm nội dung trọng tâm

Nghị định tập trung quy định việc phân định nhiệm vụ, quyền hạn giữa chính quyền địa phương cấp tỉnh và cấp xã trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ. Các nhóm lĩnh vực được điều chỉnh gồm: người có công; việc làm, an toàn lao động; tổ chức phi chính phủ; thi đua, khen thưởng; thanh niên, bình đẳng giới và thực hiện dân chủ ở cơ sở; lao động, tiền lương, bảo hiểm xã hội. Đây là văn bản có ý nghĩa quan trọng trong quá trình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp, bảo đảm việc chuyển giao, tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ sau khi kết thúc hoạt động của cấp huyện được liên tục, thống nhất.

2. Kết quả/điểm nổi bật

Một điểm nổi bật của Nghị định là quy định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền ở cấp tỉnh và cấp xã khi tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn trước đây thuộc cấp huyện. Các cơ quan tiếp nhận có trách nhiệm tiếp tục xử lý công việc, tiếp nhận và quản lý hồ sơ, tài liệu đang giải quyết; đồng thời không được yêu cầu tổ chức, cá nhân thực hiện lại các thủ tục hành chính đã hoàn thành trước khi mô hình chính quyền địa phương 02 cấp đi vào hoạt động.

Trong lĩnh vực người có công, Nghị định phân định cụ thể nhiều thủ tục do UBND cấp xã thực hiện như xác nhận hồ sơ, lập danh sách, gửi Sở Nội vụ, giải quyết chế độ trợ cấp thờ cúng liệt sĩ, bổ sung thân nhân trong hồ sơ liệt sĩ, chế độ ưu đãi đối với Bà mẹ Việt Nam anh hùng, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, trợ cấp mai táng, quản lý mộ liệt sĩ, nghĩa trang liệt sĩ, thăm viếng và di chuyển hài cốt liệt sĩ.

Trong lĩnh vực việc làm, an toàn lao động, Nghị định giao UBND cấp xã và công an cấp xã tham gia tiếp nhận khai báo, thống kê, báo cáo, điều tra tai nạn lao động, đặc biệt đối với người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động và người tham gia bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện. Đồng thời, cấp xã cũng có trách nhiệm tuyên truyền, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và báo cáo về bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện trên địa bàn.

3. Khó khăn/rào cản/vấn đề cần lưu ý

Việc phân định thẩm quyền đặt ra yêu cầu cao đối với cấp xã trong tiếp nhận, xử lý hồ sơ, quản lý dữ liệu, thực hiện thủ tục hành chính và phối hợp với Sở Nội vụ, cơ quan bảo hiểm xã hội, công an, y tế, các tổ chức chính trị - xã hội. Các địa phương cần đặc biệt lưu ý thời hạn giải quyết hồ sơ, quy trình niêm yết công khai, xác minh, lập danh sách, chuyển hồ sơ và cập nhật cơ sở dữ liệu để tránh chậm trễ, bỏ sót hoặc chồng chéo nhiệm vụ.

4. Kiến nghị và Đề xuất

Các cơ quan, đơn vị cần chủ động rà soát quy trình nội bộ, phân công đầu mối phụ trách từng lĩnh vực, tăng cường tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ cấp xã, nhất là các thủ tục liên quan đến người có công, lao động, an toàn lao động, hội, quỹ và thi đua khen thưởng. Đồng thời, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, quản lý hồ sơ điện tử, công khai thủ tục hành chính và thường xuyên báo cáo khó khăn, vướng mắc để được hướng dẫn kịp thời.

Nhận định:
Nghị định số 129/2025/NĐ-CP là căn cứ pháp lý quan trọng nhằm bảo đảm hoạt động của chính quyền địa phương 02 cấp được thông suốt, rõ trách nhiệm, không gián đoạn việc giải quyết thủ tục cho người dân, tổ chức và doanh nghiệp. Việc triển khai hiệu quả Nghị định sẽ góp phần nâng cao chất lượng phục vụ, tăng tính công khai, minh bạch và phù hợp với yêu cầu sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy nhà nước trong giai đoạn mới.