THÔNG TƯ BAN HÀNH DANH MỤC NGHỀ, CÔNG VIỆC NẶNG NHỌC, ĐỘC HẠI, NGUY HIỂM VÀ NGHỀ, CÔNG VIỆC ĐẶC BIỆT NẶNG NHỌC, ĐỘC HẠI, NGUY HIỂM

TÓM TẮT THÔNG TƯ SỐ 11/2020/TT-BLĐTBXH VỀ DANH MỤC NGHỀ, CÔNG VIỆC NẶNG NHỌC, ĐỘC HẠI, NGUY HIỂM VÀ ĐẶC BIỆT NẶNG NHỌC, ĐỘC HẠI, NGUY HIỂM

Thông tin chung:
Ngày 12/11/2020, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành Thông tư số 11/2020/TT-BLĐTBXH về Danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2021, là căn cứ quan trọng để các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp rà soát, xác định đúng nhóm nghề, công việc có điều kiện lao động bất lợi, từ đó thực hiện các chính sách bảo vệ sức khỏe, chế độ lao động, an toàn vệ sinh lao động và quyền lợi liên quan cho người lao động.

1. Nhóm nội dung trọng tâm

Thông tư ban hành kèm theo Danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và Danh mục nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Đây là cơ sở pháp lý để xác định các vị trí, công việc mà người lao động thường xuyên phải làm việc trong điều kiện có yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại, cường độ lao động cao, môi trường lao động không thuận lợi hoặc có nguy cơ ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe. Việc phân loại này có ý nghĩa quan trọng trong công tác quản lý lao động, quản lý sức khỏe nghề nghiệp, bố trí nhân lực, xây dựng kế hoạch an toàn vệ sinh lao động và thực hiện chế độ chính sách đối với người lao động.

2. Kết quả/điểm nổi bật

Một điểm đáng chú ý là Thông tư yêu cầu hằng năm, các bộ quản lý ngành, lĩnh vực và người sử dụng lao động phải chủ động rà soát, đánh giá danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm theo phương pháp do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quy định. Trên cơ sở đó, các cơ quan, đơn vị có thể đề xuất sửa đổi, bổ sung danh mục để phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội, khoa học công nghệ và yêu cầu quản lý trong từng thời kỳ.

Thông tư cũng quy định rõ việc thay thế nhiều văn bản cũ đã ban hành qua các giai đoạn trước, bao gồm các quyết định từ năm 1995, 1996, 1999, 2000, 2003 và các thông tư năm 2012, 2016 về danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Việc ban hành văn bản mới giúp thống nhất hệ thống danh mục, tránh phân tán, chồng chéo, đồng thời tạo thuận lợi cho các đơn vị khi tra cứu, áp dụng trong quản lý lao động.

3. Khó khăn/rào cản/vấn đề cần lưu ý

Các cơ quan, đơn vị cần lưu ý quy định chuyển tiếp: thời gian người lao động đã làm các nghề, công việc thuộc danh mục ban hành theo các quyết định, thông tư bị bãi bỏ vẫn được tính là thời gian làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm cho đến ngày Thông tư số 11/2020/TT-BLĐTBXH có hiệu lực. Quy định này giúp bảo đảm quyền lợi chính đáng của người lao động, tránh phát sinh vướng mắc khi chuyển đổi áp dụng từ văn bản cũ sang văn bản mới.

4. Kiến nghị và Đề xuất

Các đơn vị sử dụng lao động cần rà soát toàn bộ vị trí việc làm, chức danh nghề nghiệp, mô tả công việc và điều kiện lao động thực tế để đối chiếu với danh mục kèm theo Thông tư. Đối với các vị trí thuộc nhóm nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, cần thực hiện đầy đủ công tác đánh giá yếu tố nguy cơ, khám sức khỏe định kỳ, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp, huấn luyện an toàn vệ sinh lao động, trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân và bảo đảm các chế độ liên quan theo quy định. Trong lĩnh vực y tế, các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cần đặc biệt quan tâm những vị trí có nguy cơ tiếp xúc hóa chất, vi sinh vật, bức xạ, chất thải y tế, môi trường độc hại hoặc công việc có áp lực, cường độ cao.

Nhận định:
Thông tư số 11/2020/TT-BLĐTBXH là văn bản quan trọng trong quản lý điều kiện lao động và bảo vệ quyền lợi người lao động làm việc trong môi trường nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Việc triển khai nghiêm túc Thông tư sẽ giúp các đơn vị nhận diện đúng nguy cơ nghề nghiệp, thực hiện đầy đủ chính sách lao động, góp phần phòng ngừa bệnh nghề nghiệp, tai nạn lao động và xây dựng môi trường làm việc an toàn, bền vững.