Luật bảo vệ môi trường 2020

1. Phân nhóm dự án theo tiêu chí môi trường

• Thay vì quản lý đồng đều, Luật phân loại các dự án đầu tư thành 04 nhóm (I, II, III và IV) căn cứ vào quy mô, công suất, loại hình sản xuất và mức độ nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.
   
• Tiêu chí phân nhóm này đóng vai trò làm căn cứ quyết định việc thực hiện Đánh giá sơ bộ tác động môi trường, Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) hoặc cấp Giấy phép môi trường.
   

2. Cải cách hành chính qua Giấy phép môi trường

• Luật tích hợp nhiều loại giấy phép thành phần trước đây (như giấy phép xả nước thải vào nguồn nước, xả nước thải vào công trình thủy lợi, giấy xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường) vào một văn bản duy nhất là Giấy phép môi trường.
   
• Đối với các cơ sở sản xuất quy mô nhỏ lẻ, ít nguy cơ ô nhiễm, thủ tục được tinh giản tối đa thông qua việc thực hiện Đăng ký môi trường tại Ủy ban nhân dân cấp xã.
   

3. Đột phá trong quản lý chất thải và phân loại rác tại nguồn

• Phân loại rác sinh hoạt: Hộ gia đình và cá nhân bắt buộc phải thực hiện phân loại chất thải rắn sinh hoạt ngay tại nguồn thành 03 nhóm chính: chất thải rắn có khả năng tái chế; chất thải thực phẩm; và chất thải rắn sinh hoạt khác.
   
• Cơ chế thu phí mới: Chi phí thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt được tính toán dựa trên khối lượng hoặc thể tích chất thải sau phân loại thay vì tính bình quân theo đầu người như trước, nhằm khuyến khích người dân giảm thiểu lượng rác thải ra môi trường.
   

4. Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR)

• Các tổ chức, cá nhân sản xuất hoặc nhập khẩu các sản phẩm, bao bì có khả năng tái chế hoặc khó phân hủy (như pin, ắc quy, thiết bị điện tử, chất dẻo) phải có trách nhiệm thu hồi, tái chế sản phẩm theo tỷ lệ quy định.
   
• Trong trường hợp không tự tổ chức tái chế, doanh nghiệp bắt buộc phải đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam để hỗ trợ hoạt động xử lý chất thải của cộng đồng.
   

5. Công cụ kinh tế và Ứng phó biến đổi khí hậu

• Luật cụ thể hóa các công cụ kinh tế như thuế, phí bảo vệ môi trường, phát triển thị trường các-bon trong nước, cũng như các chính sách tín dụng xanh và trái phiếu xanh nhằm huy động nguồn lực xã hội đầu tư cho môi trường.
   
• Luật cũng quy định chặt chẽ về việc đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đối với các quy hoạch quốc gia và ưu tiên thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn.
   

Kết luận:

Luật Bảo vệ môi trường 2020 đánh dấu bước ngoặt lớn, đặt môi trường ở vị trí trung tâm của các quyết định phát triển. Việc nắm vững và tuân thủ các quy định này không chỉ giúp các tổ chức, doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro pháp lý mà còn là chìa khóa để xây dựng uy tín thương hiệu vững chắc hướng tới tương lai xanh.