QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA VỀ ĐIỆN TỪ TRƯỜNG TẦN SỐ CAO - MỨC TIẾP XÚC CHO PHÉP ĐIỆN TỪ TRƯỜNG TẦN SỐ CAO TẠI NƠI LÀM VIỆC

QCVN 21:2016/BYT: Quy chuẩn về mức tiếp xúc cho phép điện từ trường tần số cao tại nơi làm việc

Thông tin chung

Bộ Y tế ban hành QCVN 21:2016/BYT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về điện từ trường tần số cao, mức tiếp xúc cho phép điện từ trường tần số cao tại nơi làm việc kèm theo Thông tư số 21/2016/TT-BYT ngày 30/6/2016. Quy chuẩn do Ban soạn thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về vệ sinh lao động biên soạn, Cục Quản lý môi trường y tế trình duyệt. Đây là căn cứ để các cơ quan quản lý, tổ chức quan trắc môi trường lao động và các cơ sở có phát sinh điện từ trường tần số cao thực hiện đo kiểm, đánh giá nguy cơ và bảo vệ sức khỏe người lao động.

1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Quy chuẩn quy định mức tiếp xúc cho phép với điện từ trường tần số cao tại nơi làm việc. Đây là nhóm yếu tố vật lý có thể phát sinh tại các khu vực sử dụng thiết bị phát sóng, máy phát cao tần, hệ thống truyền dẫn, thiết bị vô tuyến, thiết bị gia nhiệt cao tần hoặc các nguồn phát sinh sóng điện từ trong môi trường lao động.

Đối tượng áp dụng gồm các cơ quan quản lý nhà nước về môi trường, các cá nhân, tổ chức thực hiện quan trắc môi trường lao động và các cá nhân, tổ chức có hoạt động phát sinh điện từ trường tần số cao trong môi trường lao động.

2. Một số khái niệm cần lưu ý

Theo quy chuẩn, điện từ trường là dạng vật chất đặc trưng cho tương tác giữa các hạt mang điện, gồm trường thống nhất của điện trường và từ trường. Điện từ trường tần số cao, hay còn gọi là tần số radio, là điện từ trường có tần số từ 3 KHz đến 300 GHz.

Độ lớn của điện từ trường tần số cao được đánh giá qua ba đại lượng chính: cường độ điện trường E, đơn vị V/m; cường độ từ trường H, đơn vị A/m; và mật độ dòng năng lượng P, đơn vị W/cm². Đây là các thông số quan trọng để xác định mức độ phơi nhiễm của người lao động tại nơi làm việc.

3. Mức cho phép cường độ điện từ trường tần số cao

Quy chuẩn quy định mức cho phép đối với cường độ điện trường, cường độ từ trường và mật độ dòng năng lượng theo từng dải tần số. Các dải tần được phân loại từ 3 KHz – 65 KHz, trên 65 KHz – 1 MHz, trên 1 MHz – 10 MHz, trên 10 MHz – 400 MHz và trên 400 MHz – 300 GHz.

Giá trị cho phép của các thông số điện từ trường tần số cao được lấy trung bình trong 6 phút bất kỳ của ngày làm việc. Đối với một số dải tần, việc đo mật độ dòng năng lượng không phù hợp, do đó quy chuẩn tập trung vào cường độ điện trường và cường độ từ trường. Với dải tần từ trên 10 MHz đến 300 GHz, quy chuẩn đưa ra giới hạn cường độ điện trường là 61 V/m, cường độ từ trường là 0,16 A/m và mật độ dòng năng lượng là 10 W/cm².

4. Thời gian tiếp xúc cho phép trong ngày làm việc

Đối với điện từ trường tần số cao trong dải 10 MHz – 300 GHz, quy chuẩn quy định thời gian tiếp xúc cho phép theo mật độ dòng năng lượng. Khi mật độ dòng năng lượng nhỏ hơn hoặc bằng 10 W/cm², người lao động có thể tiếp xúc trong 8 giờ làm việc. Khi mật độ dòng năng lượng lớn hơn 10 đến 100 W/cm², thời gian tiếp xúc cho phép là 2 giờ. Khi mật độ dòng năng lượng lớn hơn 100 đến 1000 W/cm², thời gian tiếp xúc cho phép giảm còn 20 phút.

Trong phần thời gian làm việc còn lại của ngày, mật độ dòng năng lượng tại nơi làm việc không được vượt quá 10 W/cm². Quy định này nhằm hạn chế phơi nhiễm tích lũy và phòng ngừa tác động bất lợi do tiếp xúc với điện từ trường tần số cao trong thời gian dài.

5. Mức cho phép đối với dòng điện cảm ứng và dòng điện tiếp xúc

Bên cạnh các thông số về điện trường, từ trường và mật độ dòng năng lượng, quy chuẩn còn quy định mức cho phép đối với dòng điện cảm ứng và dòng điện tiếp xúc qua cơ thể. Các giới hạn này được áp dụng theo từng dải tần số và phân biệt dòng điện qua cả hai chân, qua từng chân hoặc dòng điện tiếp xúc.

Các phép đo dòng điện cảm ứng qua cơ thể người được lấy trung bình trong 6 phút bất kỳ, còn dòng điện tiếp xúc được lấy trung bình trong 1 giây bất kỳ. Quy chuẩn cũng lưu ý rằng các giới hạn này có thể chưa đủ để bảo vệ hoàn toàn trước các phản ứng đột ngột hoặc bỏng do phóng điện quá độ khi tiếp xúc với vật mang điện.

6. Phương pháp đo và đánh giá

Việc đo, đánh giá điện từ trường tần số cao được thực hiện tại các nguồn phát và các vị trí lao động mà người lao động có tiếp xúc. Trước khi đo cần khảo sát tần số, công suất của máy phát, xác định các vị trí có nguy cơ như tủ máy phát sóng, khớp nối cáp dẫn sóng, bàn làm việc và khu vực đi lại.

Thiết bị đo phải đáp ứng quy định pháp luật về đo lường, có ăng ten phù hợp để bắt được sóng điện từ tần số cao, dải đo và độ nhạy đáp ứng yêu cầu của quy chuẩn. Khi đo tại hiện trường, cần thực hiện tại các độ cao 0,5 m, 1 m và 1,5 m so với nền nhà, sau đó lấy kết quả trung bình. Thời gian đo là 6 phút, hướng ăng ten vào cực có công suất phát tối đa và hướng có cường độ trường lớn nhất.

7. Trách nhiệm của cơ sở lao động

Các cơ sở có người lao động tiếp xúc với điện từ trường tần số cao phải định kỳ đo kiểm tra điện từ trường tần số cao tại nơi làm việc tối thiểu 1 lần/năm, đồng thời thực hiện theo quy định của Bộ luật Lao động và Luật An toàn, vệ sinh lao động.

Người sử dụng lao động có trách nhiệm cung cấp đầy đủ phương tiện bảo hộ lao động phù hợp với môi trường làm việc. Trường hợp điện từ trường tần số cao vượt mức giới hạn cho phép, cơ sở phải triển khai ngay các giải pháp cải thiện điều kiện lao động, kiểm soát nguồn phát sinh và bảo vệ sức khỏe người lao động.

8. Ý nghĩa của quy chuẩn

Việc áp dụng QCVN 21:2016/BYT giúp các cơ sở lao động có căn cứ thống nhất để nhận diện, đo lường và kiểm soát nguy cơ phơi nhiễm điện từ trường tần số cao. Quy chuẩn góp phần tăng cường quản lý yếu tố vật lý trong môi trường lao động, phòng ngừa ảnh hưởng sức khỏe do tiếp xúc vượt giới hạn, đồng thời hỗ trợ xây dựng môi trường làm việc an toàn, lành mạnh và phù hợp quy định pháp luật.