QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA VẾ CHIẾU SÁNG - MỨC CHO PHÉP CHIẾU SÁNG NƠI LÀM VIỆC

QCVN 22:2016/BYT: Quy chuẩn về chiếu sáng và mức cho phép chiếu sáng nơi làm việc

Thông tin chung

Bộ Y tế ban hành QCVN 22:2016/BYT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chiếu sáng, mức cho phép chiếu sáng nơi làm việc theo Thông tư số 22/2016/TT-BYT ngày 20/6/2016. Quy chuẩn do Ban soạn thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về vệ sinh lao động biên soạn, Cục Quản lý môi trường y tế trình duyệt. Đây là căn cứ để các cơ quan quản lý, tổ chức quan trắc môi trường lao động và các cơ sở sử dụng lao động đánh giá điều kiện chiếu sáng tại nơi làm việc, qua đó bảo vệ thị lực, sức khỏe và hiệu quả lao động của người lao động.

1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Quy chuẩn quy định mức cho phép chiếu sáng tại nơi làm việc trong nhà. Đây là yếu tố quan trọng trong điều kiện lao động, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng quan sát, độ chính xác khi thao tác, mức độ mệt mỏi thị giác, an toàn lao động và chất lượng công việc.

Đối tượng áp dụng gồm các cơ quan quản lý nhà nước về môi trường, các cá nhân, tổ chức thực hiện quan trắc môi trường lao động, các cá nhân, tổ chức có sử dụng lao động mà người lao động chịu ảnh hưởng của điều kiện chiếu sáng trong môi trường làm việc.

2. Một số khái niệm cần lưu ý

Theo quy chuẩn, độ rọi hay độ chiếu sáng là độ sáng của một vật khi được chùm sáng chiếu vào, đơn vị đo là Lux. Một Lux được hiểu là độ sáng của một vật được nguồn sáng có quang thông 1 Lumen chiếu trên diện tích 1 m² ở khoảng cách 1 m.

Quy chuẩn cũng nêu khái niệm độ rọi duy trì Em, là độ rọi trung bình trên bề mặt quy định và không được nhỏ hơn giá trị yêu cầu. Đây là thông số chính dùng để đánh giá mức chiếu sáng tối thiểu cần đạt tại các phòng, khu vực, vị trí làm việc hoặc loại hình công việc cụ thể.

3. Yêu cầu về độ rọi duy trì tối thiểu

Nội dung trọng tâm của quy chuẩn là bảng quy định độ rọi duy trì tối thiểu cho nhiều loại phòng, khu vực làm việc và hoạt động nghề nghiệp. Các khu vực chung trong nhà như tiền sảnh, hành lang, cầu thang, phòng đợi, căng tin, phòng nghỉ, nhà vệ sinh, nhà kho, phòng y tế, phòng người bệnh… đều có mức chiếu sáng tối thiểu riêng, tùy theo yêu cầu sử dụng và mức độ cần quan sát.

Đối với các hoạt động công nghiệp và thủ công, quy chuẩn đưa ra mức chiếu sáng cho nhiều nhóm ngành như công nghiệp sắt thép, đúc kim loại, cơ khí chế tạo, sửa chữa ô tô, nhà máy điện, công nghiệp điện, xi măng, gốm thủy tinh, hóa chất, giấy, in, da, dệt, gỗ, thực phẩm, làm bánh, nông nghiệp, chế tác đồ trang sức, hiệu làm đầu, xưởng giặt là và cửa hàng bán lẻ. Các công việc càng đòi hỏi độ chính xác cao, kiểm tra màu sắc, gia công tinh xảo hoặc thao tác chi tiết thì yêu cầu độ rọi càng lớn.

4. Một số mức chiếu sáng đáng chú ý

Đối với khu vực văn phòng, công sở, quy chuẩn quy định phòng làm việc chung, phòng hồ sơ, photocopy cần đạt 300 Lux; phòng đánh máy, xử lý dữ liệu và thiết kế vi tính cần đạt 500 Lux; phòng vẽ kỹ thuật cần đạt 750 Lux; phòng họp, hội nghị và bàn tiếp dân cần đạt 300 Lux.

Đối với trường học, giảng đường, lớp học và phòng học cần đạt 300 Lux; bảng đen, bảng xanh, bảng trắng và bàn trình diễn cần đạt 500 Lux; phòng thực hành, thí nghiệm, xưởng dạy nghề cần đạt 500 Lux; phòng vẽ kỹ thuật cần đạt 750 Lux; thư viện có giá sách cần 200 Lux, phòng đọc cần 500 Lux.

Đối với cơ sở chăm sóc sức khỏe, quy chuẩn quy định mức chiếu sáng cho từng khu vực như hành lang, phòng đợi, phòng trực, phòng hành chính, phòng khám, phòng điều trị, khu phẫu thuật, phòng điều trị tích cực, phòng khám răng, phòng thí nghiệm, phòng dược, phòng tiệt trùng và nhà xác. Một số khu vực yêu cầu độ rọi cao như khám và điều trị cần 1000 Lux, phòng phẫu thuật cần 1000 Lux, bàn mổ tử thi và bàn giải phẫu cần 5000 Lux.

5. Giới hạn chiếu sáng tối đa và phương pháp xác định

Bên cạnh yêu cầu về độ rọi tối thiểu, quy chuẩn cũng quy định độ rọi duy trì tối đa với các loại hình công việc không vượt quá 10.000 Lux. Quy định này nhằm tránh tình trạng chiếu sáng quá mức, gây chói lóa, mỏi mắt, khó chịu thị giác hoặc ảnh hưởng đến điều kiện làm việc.

Phương pháp xác định chiếu sáng được thực hiện theo TCVN 5176:1990 – Chiếu sáng nhân tạo, phương pháp đo độ rọi. Việc đo đạc cần bảo đảm phản ánh đúng điều kiện chiếu sáng tại vị trí làm việc thực tế, phù hợp với đặc điểm công việc, khu vực sử dụng và yêu cầu vệ sinh lao động.

6. Trách nhiệm của cơ sở lao động

Các cơ sở có người lao động chịu ảnh hưởng của điều kiện chiếu sáng tại nơi làm việc phải định kỳ đo đạc, đánh giá cường độ chiếu sáng tối thiểu 1 lần/năm, đồng thời thực hiện theo quy định của Bộ luật Lao động và Luật An toàn, vệ sinh lao động.

Trường hợp chiếu sáng nơi làm việc không đạt mức cho phép, người sử dụng lao động phải thực hiện ngay các giải pháp cải thiện, bảo đảm vệ sinh chiếu sáng và bảo vệ sức khỏe người lao động. Các giải pháp có thể bao gồm bố trí lại hệ thống đèn, tăng cường chiếu sáng cục bộ tại vị trí thao tác, giảm chói lóa, bảo dưỡng thiết bị chiếu sáng và cải thiện thiết kế không gian làm việc.

7. Ý nghĩa của quy chuẩn

Việc áp dụng QCVN 22:2016/BYT giúp các cơ sở lao động có căn cứ thống nhất để kiểm tra, đánh giá và cải thiện điều kiện chiếu sáng tại nơi làm việc. Chiếu sáng đạt yêu cầu không chỉ góp phần bảo vệ mắt, giảm mệt mỏi và phòng ngừa tai nạn lao động, mà còn nâng cao năng suất, chất lượng công việc và sự an toàn trong quá trình lao động.

Đây là quy chuẩn quan trọng trong quản lý vệ sinh lao động, đặc biệt đối với các cơ sở y tế, trường học, văn phòng, nhà xưởng, khu sản xuất và các khu vực làm việc trong nhà có yêu cầu quan sát, thao tác chính xác hoặc làm việc kéo dài.